Cuộc tranh luận về luật pháp thường bắt đầu từ một câu hỏi tưởng như rất đơn giản: nếu con người được cứu bởi ân điển, tại sao còn phải nói đến sự vâng phục? Và nếu Đấng Christ đã chết trên thập tự giá, phải chăng mọi luật pháp trước đó cũng đã đạt đến hồi kết? Chính ở đây, hai cách hiểu rất khác nhau bắt đầu xuất hiện.
Hai cực đoan thường xuất hiện. Một phía cố dùng việc giữ luật để tạo ra sự công bình của mình; phía kia lại sợ luật pháp đến mức cho rằng nói đến sự vâng phục sẽ làm mất ân điển. Nhưng Tin Lành không dạy điều nào trong hai điều đó. Con người không được cứu vì đã vâng phục; nhưng người được cứu cũng không được cứu để tiếp tục yêu mến tội lỗi. Sự vâng phục là kết quả của một đời sống đã được ân điển chạm đến, chứ không phải giá tiền con người trả cho Đức Chúa Trời để được cứu.
Điều Gì Thật Sự Đã Chấm Dứt?
Kinh Thánh thật sự nói đến một luật đã bị bãi bỏ. Đó là hệ thống nghi lễ được ban cho dân Hê-bơ-rơ, gồm những sinh tế, của lễ và các nghi thức hướng đến một điều sẽ xảy ra trong tương lai. Con chiên bị giết không tự nó có thể cất tội lỗi; tất cả những điều ấy chỉ về Đấng Christ, là thực thể mà những hình bóng ấy báo trước. Vì vậy, khi Đấng Christ phó chính mình làm sinh tế, hệ thống tế lễ đã đạt đến mục đích của nó. Các sứ đồ cũng phải chống lại những người muốn buộc tín hữu tiếp tục giữ những nghi thức ấy như thể Đấng mà chúng báo trước vẫn chưa đến.
Nhưng luật gồm mười điều được phán từ Si-na-i lại được Đấng Christ nói đến theo một cách hoàn toàn khác. Ngài phán: “Đừng tưởng rằng Ta đến để phá luật pháp hay lời tiên tri; Ta đến không phải để phá, nhưng để làm cho trọn.” Ngài còn nói rằng cho đến khi trời đất qua đi, một chấm một nét trong luật pháp cũng không qua đi. Vì thế, việc chứng minh rằng một hệ thống luật đã hoàn thành chức năng của nó chưa thể tự động chứng minh rằng Mười Điều Răn cũng đã bị bãi bỏ. Hai điều ấy cần được phân biệt trước khi bất kỳ kết luận nào được đưa ra.
“Làm Cho Trọn” Không Phải Là Làm Cho Biến Mất
Đấng Christ không chỉ tuyên bố rằng Ngài không đến để phá luật pháp; chính đời sống Ngài cũng cho thấy “làm cho trọn” có ý nghĩa như thế nào. Ngài sống một đời vâng phục, rồi trong sự giảng dạy, Ngài làm rõ chiều sâu thật sự của các điều răn. Điều răn “ngươi chớ giết người” không chỉ dừng ở bàn tay không lấy mạng người khác, nhưng đi đến sự giận dữ và thù ghét trong lòng; điều răn “ngươi chớ phạm tội tà dâm” cũng không chỉ xét hành động bên ngoài mà chạm đến cả ham muốn bên trong. Ngài không làm cho luật pháp nhẹ đi; Ngài đem nó từ bề mặt của hành vi vào tận chiều sâu của tấm lòng.
Đó cũng là lý do người Pha-ri-si gặp vấn đề với sự dạy dỗ của Ngài. Họ có thể rất cẩn thận với hình thức tôn giáo, nhưng Đấng Christ đưa sự vâng phục trở về với nguồn của nó: tình yêu đối với Đức Chúa Trời và tình yêu đối với con người. Tình yêu ấy không loại bỏ các điều răn. Trái lại, nó làm cho các điều răn trở nên sống động. Người thật sự yêu người khác không muốn giết họ, trộm của họ, làm chứng dối chống lại họ hay phá hoại gia đình họ; người thật sự yêu Đức Chúa Trời cũng không muốn đặt điều gì khác lên trước Ngài.
Luật Pháp Không Cứu, Nhưng Ân Điển Không Xóa Tội Lỗi
Luật pháp và Tin Lành vì thế không phải hai kẻ thù. Luật pháp có thể cho con người thấy mình đang sai ở đâu, nhưng nó không thể tha thứ. Nó có thể phơi bày tội lỗi, nhưng không thể chịu hình phạt thay cho tội nhân. Phao-lô nói rằng bởi luật pháp mà có sự nhận biết tội lỗi; chính ông lấy điều răn “Ngươi chớ tham muốn” để minh họa cho điều đó. Luật pháp giống như một tấm gương: nó cho thấy vết bẩn, nhưng chiếc gương không thể rửa sạch khuôn mặt. Con người vì thế cần đến Đấng Christ.
Chính Phao-lô, người mạnh mẽ phủ nhận việc con người được xưng công bình bởi công việc của luật pháp, cũng hỏi: “Vậy chúng ta nhân đức tin mà bỏ luật pháp hay sao?” rồi trả lời: “Chẳng hề như vậy! Trái lại, chúng ta làm vững bền luật pháp.” Ông có thể nói cả hai điều mà không mâu thuẫn, bởi một bên nói về phương tiện cứu rỗi, còn bên kia nói về tiêu chuẩn nhận biết điều thiện và tội lỗi. Được cứu bởi ân điển không có nghĩa giết người, ngoại tình, trộm cắp hay tham muốn bỗng nhiên trở thành điều đúng. Ân điển không đổi tên tội lỗi; ân điển cứu con người khỏi tội lỗi.
“Chữ Làm Cho Chết” Có Nghĩa Gì?
Phao-lô bắt đầu bằng một hình ảnh rất đẹp: những người tin là bức thư của Đấng Christ, không được viết bằng mực hay chỉ trên bảng đá, nhưng được viết trong lòng. Sau đó ông đối chiếu “chữ” với “Thánh Linh”, chức vụ của sự định tội với chức vụ của sự công bình. Điều đáng chú ý là ông không nói con người từ nay không còn cần một tiêu chuẩn đạo đức; chính hình ảnh mở đầu lại nói đến một điều được viết vào lòng.
Luật pháp có thể kết án bởi nó cho thấy con người đã vi phạm. Một câu lệnh có thể nói “Ngươi chớ tham muốn”, nhưng khi lòng người đầy sự tham muốn, câu lệnh ấy không có quyền năng tự nó tạo ra một tấm lòng khác. Theo nghĩa ấy, chữ bên ngoài phơi bày sự chết đang ở trong tội nhân. Vấn đề không nằm ở việc điều răn trở thành tội lỗi, bởi chính Phao-lô ở nơi khác gọi luật pháp là thánh, công bình và tốt lành. Vấn đề là con người đứng trước một tiêu chuẩn đúng nhưng không có trong chính mình sức mạnh để đạt tới nó.
Từ Sự Định Tội Đến Một Tấm Lòng Được Biến Đổi
Đỉnh điểm của 2 Cô-rinh-tô 3 không phải một đời sống không còn tiêu chuẩn, nhưng một đời sống được biến đổi. Phao-lô kết thúc bằng hình ảnh con người nhìn xem vinh quang của Chúa và được biến đổi từ vinh quang đến vinh quang. Điều Đức Chúa Trời muốn không phải chỉ là những chữ nằm ngoài con người, nhưng một đời sống mà ý muốn Ngài được thực hiện từ bên trong.
Vì vậy, đối lập thật sự không phải Mười Điều Răn với Đấng Christ, cũng không phải vâng phục với ân điển. Đối lập là giữa việc đứng trước luật pháp với tấm lòng không được đổi mới và việc đến với Đấng Christ để được tha thứ, được sống và được biến đổi. Ân điển không làm tiêu chuẩn thiện ác biến mất; ân điển thực hiện trong con người điều mà chữ viết bên ngoài không thể tự mình thực hiện.
Giao Ước Mới Đưa Luật Pháp Vào Tấm Lòng
Điều này càng rõ hơn trong lời hứa về giao ước mới. Đức Chúa Trời không phán rằng Ngài sẽ lấy luật pháp ra khỏi đời sống con người. Lời hứa là Ngài sẽ đặt luật pháp trong tâm trí và viết nó vào lòng. Sự chuyển đổi vì thế không phải từ có luật pháp sang không có luật pháp, nhưng từ một điều chỉ đứng bên ngoài con người sang một nguyên tắc được đem vào bên trong.
Đây là nơi ân điển và sự vâng phục gặp nhau. Con người không thể tự mình tạo nên sự công bình bằng việc cố giữ luật pháp, nhưng Đức Chúa Trời cũng không cứu họ để họ tiếp tục yêu những điều trái với ý muốn Ngài. Ngài tha thứ, đổi mới và biến sự vâng phục từ một nỗ lực tìm kiếm sự cứu rỗi thành trái của sự cứu rỗi đã được nhận. Luật pháp đưa con người đến với Đấng Christ; và Đấng Christ đưa người được cứu trở lại một đời sống hòa hợp với ý muốn của Đức Chúa Trời.
Đọc tiếp: Được xưng công bình bởi đức tin nghĩa là gì? — bài tiếp theo trong loạt nghiên cứu về luật pháp, Tin Lành và sự công bình của Đấng Christ.
